اي ايل باشم

اي ايل باشم

Arthur Llewellyn Basham

رڪ سنڌي

اي ايل باشم ناميارو تاريخدان ۽ انڊولاجسٽ رهيو آهي. پاڻ برطانيه جي شهر لوگٽن ۾ 24 مئي 1914ع ۾ جنم ورتو ۽ 27 جنوري 1986ع تي انڊيا جي شهر ڪلڪتي ۾ وفات ڪري ويو. پاڻ لنڊن جي اورينٽل ۽ آفريڪن اسٽيڊيز جي اسڪول ۾ تاريخ جو پروفيسر به رهيو. جتي هو ڪيترن ئي ڀارتي تاريخدانن ۽ آرڪيالاجسٽن جو استاد به رهيو. جن ۾ پروفيسر آر ايس شرما، روميلا ٿاپر ۽ وي ايس پاٿڪ شامل آهن. اي ايل باشم کي عيسائيت سميت هندو ڌرم، ٻڌ ڌرم ۽ اسلام جي مطالعي ۾ ڪافي دلچسپي رهي. پاڻ لنڊن جي اورينٽل ۽ آفريڪن اسٽيڊيز جي اسڪول مان سنسڪرت ۾ بي اي جي ڊگري حاصل ڪئي. جنهن بعد هن ٻي عالمي جنگ ۾ برطانوي سول ڊفينس ڊپارٽمينٽ ۾ به خدمتون سرانجام ڏنيون.

باشم ٻي عالمي جنگ جي خاتمي بعد ٻيهر لنڊن جي اورينٽل ۽ آفريڪن اسٽيڊيز جي اسڪول ۾ پنهنجي تعليم کي جاري رکندي تاريخ جي شعبي ۾ ڊاڪٽريٽ جي ڊگري حاصل ڪئي. پاڻ پنهنجي ڪيريئر جي شروعات 1948ع کان ليڪچرار طور ڪئي. جتان ترقي ڪري 1954ع ۾ پروفيسر جي عهدي تي پهتو. کيس 1965ع ۾ آسٽريلين نيشنل يونيورسٽي جي تاريخ جي شعبي جو سربراهه مقرر ڪيو ويو. جتان پاڻ 1979ع ۾ رٽائرمينٽ حاصل ڪئي. اي ايل باشم سنڌو سڀيتا ۽ انڊيا جي قديم تاريخ ۾ ڪافي دلچسپي رکندو هو. هن آسٽريلين نيشنل يونيورسٽي ۾ سنڌو سڀيتا تي ڪيترائي ليڪچر به ڏنا. کيس 1985ع ۾ ايشياٽڪ سوسائٽي ڪلڪتي جي اورينٽل اسٽيڊيز ۾ پروفيسر مقرر ڪيو ويو. پاڻ قديم سنڌو سڀيتا تي ڪافي مضمون، مقالا ۽ ڪتاب لکيا. قديم انڊيا جي تاريخ بابت سندس The Wonder That was India ڪتاب کي ڪافي شهرت حاصل ٿي. سندس ان ڪتاب جا ڀارت سميت ٻين ملڪن ۾ ڪافي ايڊيشن شايع ٿي چڪا آهن.

ڪتاب ۽ مقالا

·                    The History and Doctrines of the Ajivikas: A Vanished Indian Religion, London, 1951.

·                    The Wonder that was India, Sidgwick & Jackson, London, 1954

·                    Papers on the Date of Kaniṣka, Leiden, 1968.

·                    A Cultural History of India (editor), Oxford, 1975.

·                    Basham, A. L, revised, Vincent Arthur Smith's Oxford History of India with Mortimer Wheeler in 1958.

مقالا

·                     Basham, A. L. (October 1948). "Harṣa of Kashmir and the Iconoclast Ascetics". Bulletin of the School of Oriental and African Studies 12 (3-4): 140–145.

·                     Basham, A. L. (February 1949). "Recent Work on the Indus Civilization". Bulletin of the School of Oriental and African Studies 13 (01): 140.